SLECHT NIEUWS IS NU SLECHT NIEUWS

VFB-icoon en professor beleggingsleer Roland Van der Elst verwacht dat er nog slachtoffers zullen vallen op de beurs. “De inflatie is niet onder controle en de stijgende rente moet nu, eerder vroeg dan laat, de ondernemingsresultaten beïnvloeden.”

De beurzen, de VS op kop, hebben lang weerstand geboden aan veel slecht nieuws. De stommiteiten van de Amerikaanse president in de eerste plaats. Moeten we ze opsommen? De handelsoorlogen die hij ontketend heeft, de echte oorlog die hij gestart is in Iran en waarin hij nu dreigt te verdrinken. De vriendjespolitiek die hij voert met Rusland ten koste van Oekraïne en de vrije wereld. De stijgende prijzen aan de pomp. Er was natuurlijk ook goed nieuws: de Amerikaanse economie blijft het goed doen. Daar kan nu echter een einde aan komen want de inflatie is niet onder controle. En de stijgende rente moet nu, eerder vroeg dan laat, de ondernemingsresultaten beïnvloeden. Dat is geen goed nieuws voor de beurs. Die inflatie en stijgende rente leveren ook concurrentie op via de obligatierentes die in de VS rond 5% draaien en bij ons rond 4%.

We zijn geen fan van obligatiebeleggingen maar we weten dat stijgende rentes een te duchten concurrent zijn voor de aandelenmarkten. Analist Frank De Mol trok in een recent nummer van De Belegger de aandacht op een ETF die op korte termijn in Amerikaanse dollar belegt. De dollar zit in de lift, de rente zit in de lift. Voor wie met dollarbeleggingen voorzichtigheidshalve wat aan de kant is gaan staan, een opportuniteit? “Jongste maand 4% bruto of 2,8% netto na roerende voorheffing.”

DE NASDAQ OP KOP

De Amerikaanse beurs neemt in de wereld altijd het voortouw. De koersen worden niet geholpen door enkele belangrijke uitspraken. We denken aan de uitspraak van de ceo van de chipproducent Broadcom: “Beleggen in AI is als gokken in een casino.” Zie De Tijd van 14 oktober. Mensen die niet vertrouwd zijn met de beurs zeggen gemakkelijk dat je even goed kunt gokken in een casino als beleggen op de beurs. Spelen noemen ze dat. We weten natuurlijk beter dat aandelen, naast vastgoed, het middel zijn om de inflatie op lange termijn de baas te blijven. Ze bieden de kans om voor een echt appeltje voor de dorst te zorgen.

Een recente grafiek in dit tijdschrift, gepubliceerd door Etienne Verhelle, trok de aandacht op het feit dat de technologiesector goed was voor ongeveer 80% van de stijging van de marktkapitalisatie van de Standard & Poor's. Die S&P500-index staat dit jaar op 10% winst, de Nasdaq100 op nog meer. Maar in beide gevallen brokkelt die winst nu af. “Verschroeiende groei van AI-investeringen kan geen jaren meer duren”, liet François Rochon, de Canadese Warren Buffett, optekenen in de fondsenbijlage van De Tijd van 30 september. “Ik zie dat veel mensen vandaag beleggen in de aandelenmarkt alsof het één groot casino is. Er is niets illegaals aan speculeren of naar het casino gaan. Je moet alleen aanvaarden dat je met zo'n aanpak dezelfde resultaten zal hebben als casinospelers: er zijn enkele winnaars en veel verliezers.”

Met de verwijzing naar Warren Buffett wordt ook aangegeven dat Rochon een voorzichtige belegger, een waardebelegger is. Ik noteerde een originele regel van drie in zijn aanpak: “Wie wil beleggen moet zich bewust zijn van drie principes. Ten eerste: één jaar op drie zullen de beurzen minstens 10% dalen. Ten tweede: één jaar op drie zal ik minder presteren dan de markt. Ten derde: één op drie aandelen die we kopen zal een ontgoocheling zijn.”

Van Rochon naar techinvesteerder Cathie Wood is maar een kleine stap in de krant. Cathie Wood, onbekend? Toch niet, zij durft belangrijke posities nemen in een weinig gespreid fonds toegespitst op technologische innovatie. Belangrijkste posten: 9% in Tesla, 6% in Space-X. Gezien dat de koers van Space-X ook aan het afbrokkelen is? Een gok in een casino of één van de weinige aandelen die er uiteindelijk voor moeten zorgen dat de beurzen de inflatie in de lange termijn kloppen?

Inderdaad, het zijn maar een beperkt aantal aandelen die voor de gemiddelden van de beurswinsten op lange termijn zorgen. Pierre Huylenbroeck drukte het in Mister Market Magazine van 24 september als volgt uit: “na één beursdag is de kans 53% om te winnen, na één jaar 73%, na 10 jaar 94% en na 20 jaar 100% op basis van Wall Street gegevens over 100 jaar.” Voorwaarde is wel dat men een degelijk samengestelde portefeuille bezit. Dus toch niet allemaal technologie! En hij voegt er de gekende uitspraak van Graham aan toe: “Op korte termijn is de beurs een stemmachine, op lange termijn een weegschaal.” Laten we dus de moed niet verliezen en evenmin panikeren.

DE KLEINE AANDELEN

En dan komt Elle Vermorgen in De Tijd van 15 oktober met de titel “Grote verliezen voor kleine aandelen in rampjaar voor Belgische smallcaps.” Als we de grote verliezen overlopen dan blijkt dat veel verstandige en/of ervaren beleggers, met een aantal jaren op de teller, ontsnapt zijn.  Het gaat enerzijds vooral om vastgoedwaarden: de gvv's en de vastgoedpromotoren die in de verdrukking staan.

Dat kan niet verwonderen als de rente in de lift zit. In vastgoed wordt veel met schuldfinanciering gewerkt. Dat is nu uit den boze. Bij Testaankoop Invest lazen we een artikel met als titel: “Hulp, de rente stijgt! Wat met mijn gvv's?” Het antwoord is genuanceerd met drie aankoopaanbevelingen: Montea, WDP en Xior Student Housing, met drie aandelen op verkoop: Immo Moury, Qrf en Warehouses Estates Belgium. “De andere gvv's mag je houden.” Je kent mijn goede raad: als je wil panikeren moet je als eerste panikeren. En moet hier nog gepanikeerd worden? In vele gevallen is het dividend houdbaar en met een koersdaling wordt het mooier! Je weet wel, de lange termijn.

Niet alleen bij vastgoedwaarden waren de verliezen talrijk. Het behoort tot de goede vader en goede moeder aanpak om oog te hebben voor de mate van schuldfinanciering in alle ondernemingen. We trokken in een vorig nummer de aandacht op het feit dat in de AI-sector de free cashflow meestal verdwenen is en vervangen door miljarden schulden. Ook wat (bio)farma betreft zijn er in Brussel belangrijke verliezen geleden. De meeste ervaren beleggers zullen dergelijke aandelen ondertussen afgeschreven of vermeden hebben. Die nieuwlichters kwamen dikwijls op de beurs met grote verwachtingen. Ze zullen eventueel maar ingelost worden na talrijke kapitaalverhogingen, tegen telkens lagere koersen. En binaire belegging heet dat: erop of eronder! Wie in die sector belegd is heeft hopelijk Argenx in portefeuille. Het slecht nieuws van het schrappen van één (van talrijke!) studies was voldoende om de koers met 10% onderuit te halen. Het wordt nu bergbeklimmen om dat verlies terug goed te maken.

Maar laten we positief blijven. In het tabelletje met 26 kleine aandelen van Ellen Vermorgen waren de verliezers met 18 sterk in de meerderheid. Er waren echter enkele winnaars die mochten gezien worden. EnergyVision aan kop met een winst van meer dan 50% in de voorbije 12 maanden. In mijn rubriek kwam dit aandeel (nog) niet ter sprake. We hebben immers de ervaring opgedaan dat men best een voorzichtige houding aanneemt bij een nieuwe beursintroductie. Op dit ogenblik zou onze voorzichtigheid betrekking hebben op de overnameweg die nu bewandeld wordt. 

De tweede winnaar is CFE. Onlangs was er een podcast met Raymond Trost, de CEO.  Daarin werd de vraag gesteld “Waarom zou een kleine belegger investeren in CFE?” Trost antwoordde: “In de eerste plaats hebben we een sterk trackrecord. Bij de afsplitsing van DEME in 2022 hadden we een eigen vermogen van 192 miljoen euro. Nu is dat 265 miljoen, terwijl we ook 42 miljoen dividenden hebben uitgekeerd. De beurskoers is die groei niet gevolgd. We noteren tegen amper één keer de boekwaarde. Bij internationale concurrenten is dat twee tot vier keer. Daarnaast hebben we een schuldvrije balans, goede recurrente kasstromen en zijn we een trouwe dividendbetaler.” De koers veerde meteen op.... om daarna geleidelijk aan terug de oude positie in te nemen. Het zijn nu eenmaal moeilijke tijden. Nog eens herhalen: geduld, geduld, geduld. De drie belangrijkste regels.

Nog 30% winst is er in de afgelopen 12 maanden voor Jensen, waarvan 25% sinds 1 januari. Jensen was goed op weg naar een koers van 100 euro. Jensen is altijd voorzichtig bij het geven van vooruitzichten. In het semesterrapport werden “de geopolitieke onrust, de hogere energieprijzen en de stijgende rente” naar voor geschoven als vertragende elementen. Meteen goed voor een koersval van 25% richting 70 euro. En ook hier zullen de verkopers op termijn ongelijk krijgen. Ondertussen geholpen door het uitgebreid en positief interview dat in Trends van 8 oktober verscheen. Het is één lofzang aan de vooruitziendheid, de creativiteit en de kwaliteit van het management. En de koers? Rustig aan. Wat meer volume. En nog een kans voor enkelen om afscheid te nemen rond 75 euro. Jensen zelf kan die aandelen dan inkopen, wat blijkt uit de wekelijkse mededeling terzake.

Deceuninck is de volgende in de positieve rij. De koerswinst sinds nieuwjaar draaide rond 10%. Gesteund door de inkoop van eigen aandelen. Tegengewerkt door de moeilijke beursomgeving in Turkije, belangrijkste bron van waarde bij Deceuninck.  Trends Beleggen vindt Deceuninck chronisch ondergewaardeerd. In het septembernummer van dit blad zag Gert De Mesure “licht aan het einde van de tunnel.” De Belegger heeft het aandeel recent verwijderd uit de kooptips. De argumentatie: “Op korte termijn is het meeste vet van de soep, ook omdat de gestegen langetermijnrentes op nieuwbouw- en renovatieprojecten wegen en dus indirect ook op de vraag naar raam- en deurprofielen.” Kenners weten ook dat de controlerende aandeelhouder, dhr. Van Eeckhout recent zijn belang verhoogd heeft. Het semestrieel resultaat was alleszins een positieve verrassing. Ten slotte kunnen we volledigheidshalve vermelden dat Fluxys Belgium dit jaar nog 5% winst overhoudt. Dus inderdaad, een rampjaar voor de Belgische smallcaps met enkele waardevolle uitzonderingen.

De midcaps hielden het dit jaar op een statusquo. Alhoewel. Op uitzondering van Sipef krijgen we hier toch ook slecht nieuws te verwerken dat niet ongestraft blijft. We denken aan EVS, we denken aan Solvay, we denken aan Barco waar het koersverlies maar niet stopt. Andere zullen nog volgen naarmate ze zich willen uitspreken over de vooruitzichten. In de drie genoemde gevallen moet het dividend koersondersteunend werken. Het vorige? Of het volgende?

GOED NIEUWS WORDT SLECHT NIEUWS

Erger is het dat goed nieuws nu slecht nieuws wordt. We hebben het in de eerste plaats over de terugval van de Nasdaq100-aandelen. Ze hebben te lijden onder de vrees dat de AI-vedetten niet het gewenste of gehoopte rendement zullen bieden. Er wordt getwijfeld omdat de steeds zwaardere leningen tegen een steeds hogere rentekost moeten gefinancierd worden. Voor de meeste is de tijd voorbij dat alles door de cashflow kon betaald worden.

Meer dan ooit is het nuttig om die castbewegingen op te volgen bij het doornemen van de trimestriële rapportering. Voor een voorbeeld van goed nieuws dat slecht nieuws wordt, komen we ook in Nederland terecht. De Tijd kan titelen dat ASML “de verwachtingen verhoogt dankzij knallende chipvraag.” Het hielp niet. De notering is ondertussen 25% van zijn hoogste koers verloren. Dat moet wel niet meteen vertaald worden als een verlies van 25% van de waarde van de onderneming. Nog een groter verlies was er voor ASMI en BESI, de twee andere technologievedetten.

Ook China is meer en meer op het appel in de technologische AI-wedloop. Nieuwe spelers, grotere productiecapaciteit, technologische ontwikkelingen, kortom de Chinese concurrentie wordt sterker. Daarenboven “leidt nieuwe technologie tot de geboorte van uitdagers.” Zie het artikel van Serge Mampaey in het zaterdagnummer van De Tijd va 19 september. Dat alles doet Ellen Vermorgen de vraag stellen “of kopen, passen, all-in bij chipaandelen het antwoord is bij de klappen die chipaandelen krijgen. Waar de beren dansen in de sector van de halfgeleiders” (De Tijd 17 oktober). Vermorgen zoekt in een ruim artikel van twee bladzijden naar een antwoord met het besluit: “Voor langetermijnbeleggers is de uitdaging misschien minder om de perfecte instapkoers te vinden dan ervoor te zorgen dat ze niet structureel ontbreken waar een belangrijk deel van de toekomstige economische waarde wordt gecreëerd.” Dat doet ze met een lange tabel waar ze zoekt naar de koopwaardigheid van de chipbedrijven na de correctie.

Deze tabel, waarbij zowel Europese, Amerikaanse en Aziatische aandelen onder de loep liggen, is een schat aan informatie om te zien waar de meeste aankoopaanbevelingen gegeven worden. Voor de panikeurs onder de lezers is het een troost als ze nog koerswinsten realiseren. Koerswinsten zullen er zeker nog zijn voor wie tijdig het potentieel van die technologische revolutie heeft ingezien en ernaar gehandeld heeft. Trouwens, de koersverliezen van de jongste weken zijn wellicht ingegeven door winstnemingen en herschikkingen in de portefeuilles waar technologie te zwaar doorwoog.

DEFENSIE EN GOUD

De defensiesector zal nu niet doorwegen in de meeste portefeuilles. Voor mij was het ook een groeisector voor dit en de volgende jaren. Misschien waren we er niet vroeg genoeg bij? Misschien waren de geschatte vooruitzichten te optimistisch? En de resultaten niet wat verhoopt werd? We denken in de eerste plaats aan Rheinmetall. Ten opzichte van de hoogste koers was er recent een halvering!

Leleux Associaties wijdde er een analyse aan. Het besluit: “De waardering is nu realistisch met een k/w-verhouding van 20 en een gemiddeld koersdoel van 1588 euro. Nu is de veiligheidsmarge in de aandelenkoers voldoende om een aankoop te rechtvaardigen.” Ter info, niet ter aanbeveling. Een beleggingsbeslissing moet telkens zelfstandig genomen worden op basis van voldoende informatiebronnen en/of studie. Zal 2027 voor Rheinmetall en de andere defensiewaarden beterschap brengen? Misschien meer fusies? Omdat de Europese defensie-industrie te verdeeld is? Time will tell!

De goudmijnen noteren niet meer tegen hun hoogste koersen. Die werden opgetekend toen bij het begin van het jaar een ounce goud even boven 5000 dollar piekte. Dat bleek te snel en te ver gegrepen. De aankopen van vooral de Chinese en andere nationale banken moeten vertrouwen geven dat een notering rond 4000 dollar een bodem kan zijn. Om terug verder te klimmen? Misschien als het financieel stelsel instort?

Dat zijn zware woorden. De hoge schuldenlast bij ondernemingen in de technologiesector, alsook de recordoverheidsschulden in de VS en andere landen, kunnen een trigger zijn. Wat te denken van de problemen in Frankrijk met presidentsverkiezingen op komst. “Het risico op een negatieve spiraal in het financieel stelsel is erg hoog”, liet voormalig hoofdeconoom bij de Europese Centrale Bank Peter Praet optekenen. Als De Tijd (17/10) hem als besluit van een lang interview vroeg hoe hij belegt blijkt hij altijd zeer voorzichtige geweest te zijn. Maar “als ik kinderen zou hebben zou ik wel op lange termijn in aandelen beleggen.” Een verstandige uitspraak, met de klemtoon op lange termijn. Een goede raad van tante Kaat: voorzichtigheidshalve toch voldoende liquiditeiten blijven aanhouden want de miserie kan nog een tijd aanhouden.

Roland Van der Elst

20.10.2026