'Met mijn boek kun je een onderbouwde mening over de bitcoin vormen'

Als Jan Longeval een boek schrijft, leest beleggend Vlaanderen aandachtig mee. Zeker nu hij de bitcoin als onderwerp koos. Weinig andere thema’s zijn zo controversieel of zorgen voor zulke hevige discussies tussen voor- en tegenstanders. Maar waarom verhit de bitcoin de gemoederen toch zo? “De hoofdreden is volgens mij dat een groep mensen niet overtuigd is dat een actief dat geen tastbare inkomsten produceert veel waarde kan hebben”, aldus Longeval. Hij verwijst daarbij naar zijn vorige boek over goud. “Ze volgen daarin Warren Buffett, die allerminst een fan is van beleggen in goud en nog minder van beleggen in crypto. Hij beschouwt activa zonder tastbare cashflows als onproductief. Veel beleggers worstelen ook met het onvermogen om goud of crypto fundamenteel te waarderen. Bijgevolg is het voor hen dus een slechte belegging. Aan de andere kant zijn er mensen die menen dat activa die je niet fundamenteel kan waarderen wel een belangrijke subjectieve waarde kunnen hebben. De eerste groep kan dat idee van subjectieve waarde gewoonweg niet aanvaarden, waardoor er een polarisering ontstaat.”

Verder ligt een deel van de verklaring ook bij de mensen die in het pro-bitcoinkamp zitten. “Die zijn vaak heel mondig en hebben er ook belang bij om anderen te overtuigen. Dan krijg je vaak heel opdringerige mensen als een Michael Saylor, de oprichter van MicroStrategy, die zeer agressief crypto aanprijzen. Dat kan andere mensen op de zenuwen werken.”

De auteur wil dat soort debatten overstijgen. “In mijn boek reik ik mensen goed onderbouwde informatie aan, zodat ze zelf een mening kunnen vormen.” Vandaar ook de duidelijke ondertitel: ‘Beslis zelf met kennis van zaken’. Daarmee legt de beursexpert de lat hoog en tracht hij een zo compleet mogelijk en uitgebreid onderbouwd antwoord te bieden op alle vragen over de bitcoin. “Volgens mij ontbrak dat nog en werden de meeste boeken over het onderwerp vooral geschreven door believers.” Tijd dus voor een uitgebreid gesprek, in een poging een zo evenwichtig mogelijke balans op te maken over dit veelbesproken thema. Of zoals de auteur het mooi samenvat: “Ik schrijf voor iedereen, behalve voor mensen die enkel zwart-wit denken.”

Waarom dit boek over de bitcoin?

JAN Longeval In de lijst van de meest populaire zoekopdrachten op Google kom je veel vragen over de bitcoin tegen. Wat is de bitcoin? Wat is de blockchain? Is de bitcoin geld voor criminelen? Die vragen houden heel wat mensen bezig en er bestaan veel misverstanden en onduidelijkheid over. Ik wilde dus op een goed onderbouwde, neutrale manier een antwoord geven op die vragen. Daartoe ben ik heel diep gegaan in mijn onderzoek. Vervolgens heb ik gefilterd om die vragen op een begrijpelijke, verhalende manier te duiden.  

Daarnaast is de bitcoin gewoon een ongelofelijk veelzijdig en interessant onderwerp. Vooral omdat er zoveel andere dingen aan te pas komen. Eigenlijk werkte ik aan een ander beleggingsboek en kwam de bitcoin in één van de hoofdstukken aan bod. Bij het onderzoeken van dat thema kwamen zoveel onverwachte aspecten naar boven, dat ik besloot een boek over de bitcoin te schrijven.

In uw boek over goud wilde u onder meer misverstanden over dat onderwerp weerleggen. Wat bleken na uw onderzoek de grootste misverstanden over de bitcoin?

Longeval Zelf dacht ik bijvoorbeeld dat de blockchain in 2008 uit de lucht kwam gevallen met het witboek van Satoshi Nakamoto. Over de lange ideologische en technologische voorgeschiedenis was mij heel weinig bekend. Ook over de werking van de blockchain bestaan veel misverstanden. Keer op keer lees je in de media dat bitcoinminers een moeilijke cryptografische puzzel moeten oplossen. Zo gaat het niet in zijn werk. Het heeft niets te maken met het oplossen van puzzels, het gaat om de pure inzet van rekenkracht. Met andere woorden: degene die de meeste brute computerkracht inzet, zal de meeste bitcoins verdienen.

Ook het idee dat de bitcoin onvermijdelijk enorm energie-intensief is, heb ik moeten bijstellen. Het huidige mechanisme om het netwerk te beveiligen gebruikt inderdaad gigantisch veel energie. Maar ik ontdekte dat er alternatieve beveiligingsmechanismen zijn die veel minder energie verbruiken. Ethereum bijvoorbeeld, het nummer twee in crypto, is in 2022 overgeschakeld op een ander mechanisme, dat maar een fractie verbruikt van de energie die de bitcoin opslorpt.

Ten slotte dacht ik nog dat de bitcoin anonieme transacties mogelijk maakte. Dat moet echter heel zwaar genuanceerd worden. Als je op de blockchain het minste digitale DNA-spoor achterlaat, kan men via cryptotracing toch achterhalen wie achter een specifieke transactie zit en ligt je hele transactiegeschiedenis op straat.

De bitcoin wordt vaak omschreven als ‘digitaal goud’. Hoe kijkt u als goudexpert naar die stelling?

Longeval Er zijn een aantal duidelijke gelijkenissen en verschillen tussen beide. Zo is de bitcoin een gewilde digitale imitatie van fysiek goud. Dat staat niet letterlijk in het witboek, maar in verschillende teksten verwijst Satoshi Nakamoto naar goud. Het plafonneren van het aantal bitcoins (op 21 miljoen, red.) imiteert bijvoorbeeld de natuurlijke schaarste van goud. Van al het goud waar we economisch bij kunnen is vandaag ongeveer 80 procent gemijnd. Van alle bitcoins die ooit zullen bestaan is dat 95 procent.

Waar schuilen de verschillen?

Longeval De bitcoin kun je, via de blockchain, veel makkelijker transfereren dan fysiek goud. Tegelijk heeft de bitcoin enkel een monetaire waarde, een geloofswaarde in het nut als schaars actief. Als de gemeenschap rond de bitcoin dat geloof verliest, dan valt die waarde terug tot nul. Als de monetaire waarde van goud zou wegvallen, heeft het nog een financiële waarde als juweel. De helft van alle goud is verwerkt in juwelen.

Er is ook een verschil in de koersbewegingen. Zoals we onlangs weer zagen, blijft goud extreem speculatief en zeer volatiel. Toch slaagt goud er in tijden van chaos in om zijn traditionele rol van vluchthaven op te nemen. De bitcoin bedraagt zich tijdens een recessie meer als een technologieaandeel. Die moet zijn waarde als vluchthaven nog bewijzen.

Net als bij goud, stellen beleggers zich de vraag: kan je de bitcoin wel waarderen?

Longeval Daartoe heb je externe referentiepunten nodig. Je kan de bitcoin waarderen ten opzichte van iets anders. Stel dat je je woning wilt waarderen, dan kan je een relatieve waarde inschatten gebaseerd op de prijs waartegen gelijkaardige woningen in je buurt verkocht werden.

Op een gelijkaardige manier kan je de bitcoin relatief waarderen ten opzichte van goud. Op dit moment is alle bovengrondse goud ter wereld ongeveer 35.000 miljard dollar waard. Als je daar alle goud in juwelen en monetaire reserves van aftrekt, zit je aan circa 12.000 miljard dollar. Dat bedrag kan je als referentiepunt nemen om de bitcoin of de hele cryptomarkt te waarderen. Je kan ook een stap verder gaan en stellen dat de bitcoin en goud een soort substituut zijn en elk misschien de helft van die 12.000 miljard vertegenwoordigen.

Dat is één invalshoek. Je kan de bitcoin ook vergelijken met een techaandeel. Want de bitcoin is voor een groot stuk een technologisch verhaal. De Magnificent Seven hebben een gemiddelde waarde rond 3.000 miljard dollar, dat is ook een manier om ernaar te kijken. Ik bespreek in het boek verschillende opties met hun voor- en nadelen.

Zo komen we bij de vraag hoe we naar de bitcoin moeten kijken. Is het digitaal goud, een nieuwe munteenheid, een beleggingscategorie of een combinatie van alles?

Longeval De bitcoin is een combinatie van die aspecten, maar het wordt tegenwoordig voornamelijk gepositioneerd als een belegging. Oorspronkelijk was de bitcoin bedoeld als een vorm van digitale cash of een nieuwe munteenheid voor alledaagse betalingen. Maar naarmate de bitcoin bekender werd en meer werd gebruikt voor transacties, begon de capaciteit vol te lopen. En dan is de block size war uitgebroken in 2015. Daarbij werd beslist de blockchaincapaciteit niet te verhogen, waardoor transacties op de bitcoinblockchain duur geworden zijn. Daardoor werd de bitcoin minder geschikt als een dagelijks betaalmiddel. Die evolutie heeft de positionering richting digitaal goud en een belegging versterkt. Vandaag is het ongetwijfeld een beleggingsverhaal.

U hebt ook aandacht voor de minder bekende stablecoins. Wat zijn dat?

Longeval Een stablecoin is een cryptomunt die leeft op een blockchain, wat het voordeel heeft dat je er heel snelle internationale betalingen mee kan doen. Stablecoins zijn bovendien gekoppeld aan munten als de dollar of de euro. Ze kennen dus niet de hoge volatiliteit van gewone cryptomunten. Zo proberen stablecoins als betaalmiddel het beste van twee werelden te combineren. Ik denk dat stablecoins, vandaag goed voor 300 miljard dollar, heel groot zullen worden, misschien nog groter dan de bitcoin.

Waarom verwacht u dat?

Longeval Stablecoins worden intens gebruikt in opkomende markten, als makkelijke toegang tot dollars en euro’s. In Amerika is er een machtsstrijd over stablecoins aan de gang tussen de banken en de cryptoplatformen. De Clarity Act zou moeten verduidelijken wie rente mag betalen op stablecoins. De banken verzetten zich ertegen dat cryptoplatformen rente zouden mogen betalen op stablecoins. Ze vrezen dat daardoor een pak van de deposito’s kunnen wegvloeien uit het bancaire systeem, waar die vandaag heel laag vergoed worden.

Er is dus een ware machtsstrijd bezig, die ook door de Amerikaanse regering gepusht wordt. De overheid ziet stablecoins namelijk als een manier om de hegemonie van de dollar te versterken. Volgens de Amerikaanse regering kunnen stablecoins tot ongeveer 2.000 miljard dollar groeien. Zeker als er een regelgevend kader komt dat cryptoplatformen zou toelaten rente te betalen, zie ik het belang van stablecoins als betaalmiddel enorm toenemen. Indien goed beveiligd, zijn die stablecoins voor mij een van de meer populaire betaal- en spaarmiddelen van de toekomst. Ik ben dus heel benieuwd naar de uitkomst van die machtsstrijd. Bij ons hoor je daar nog weinig over, maar die oorlog zal ook naar Europa komen.

Welke omvang mag de bitcoin uitmaken in een goed gespreide beleggingsportefeuille?

Longeval Ik geef daar geen advies over, maar beleggers kunnen eventueel opteren voor een heel oud academisch recept, bedacht door William Sharpe, de man van de bekende Sharpe-ratio. Hij is ook één van de grondlegers van het capital asset pricing model en een Nobelprijswinnaar.

Als je zijn recept zou toepassen, moet je je portefeuille diversifiëren en in alle risicovolle activa beleggen volgens hun gewicht in het geheel. Vandaag is crypto 2.400 miljard dollar waard en de wereldwijde waarde van risicovolle liquide activa bedraagt ongeveer 300.000 miljard dollar. Volgens dit recept zou je minder dan 1 procent van je portefeuille moeten beleggen in crypto. Dat is eigenlijk eerder een agnostische benadering. Ik zeg dus niet dat je dat moet doen.

Dient de bitcoin dan als diversificatie, bescherming, of ziet u een andere rol?

Longeval Soms lijkt de bitcoin te beschermen en dan weer niet. Goud heeft een betrouwbaardere rol als diversificator gespeeld in tijden van chaos. Daartegenover staat dat goud in rustigere periodes soms een zeer negatieve impact heeft gehad op het portfoliorisico en het rendement, en de bitcoin een veelal positieve.

De bitcoin gedraagt zich doorgaans als een techaandeel. Vanuit die optiek heeft hij weinig diversifiërende waarde. Maar de bitcoin is nog jong en kan nog alle kanten uitgaan. Voor een groot deel is hij ook heel eventgedreven. De huidige malaise in crypto heeft te maken met een grote liquidatie door hefboomfondsen, die op 10 oktober 2025 heeft plaatsgevonden. Dat heeft te maken met het uitblijven van de Clarity Act in de Verenigde Staten. Het zijn allemaal omgevingsfactoren die de malaise veroorzaken. Indien de grote partijen terugkomen naar de markt en er een cryptovriendelijke uitkomst is van de Clarity Act, kan het heel vlug omslaan.

Dit is al uw derde boek. Bent u uitgeschreven of mogen lezers nog boeken van uw hand verwachten?

Longeval Er komt tegen het einde van dit jaar nog een boek aan. Dat is wellicht voor onafzienbare tijd mijn laatste boek over beleggen. Na vier boeken over beleggen heb ik het meeste wat ik wou zeggen wel gezegd. Daarnaast werk ik al lang aan een vijfde boek over iets totaal anders. Waarover wil ik nog niet zeggen, maar het zal mensen verbazen.