Interview met Frederik Vandepitte, ceo van Cera

Cera is veel meer dan een financiële coöperatie met KBC als grootste investering. Met haar missie om te investeren in zowel welvaart als welzijn speelt de organisatie een unieke rol in het Belgische economische en maatschappelijke landschap. Voor de vennoot levert dat een stabiel dividend, concrete kortingen die het rendement optrekken, en de wetenschap dat je geld lokaal een verschil maakt. In een gesprek met Frederik Vandepitte, de ceo van Cera, duiken we dieper in de werking, de uitdagingen en de toekomst van de coöperatie.

Cera is een coöperatie met een lange geschiedenis. Wat maakt het coöperatieve model zo sterk, vergeleken met andere financiële constructies?

Frederik Vandepitte Onze roots liggen bij Friedrich Wilhelm Raiffeisen, die in de negentiende eeuw arme boeren samenbracht om via solidariteit en zelfhulp uit de armoede te geraken. Die gedachte lag ook aan de basis van Rabobank. Vandaag is Cera met zowat 410.000 vennoten een van de grootste coöperaties van België.

Het coöperatieve model vertrekt vanuit vertrouwen en betrokkenheid. Vennoten zijn niet alleen investeerders, maar beslissen ook. Zij bepalen mee hoe we onze middelen inzetten, zowel financieel als maatschappelijk. Dat zorgt voor een unieke mix van stabiliteit, langetermijnvisie en lokale verankering. Het draait bij een coöperatie niet om winstmaximalisatie, maar om het creëren van waarde op lange termijn voor alle stakeholders: vennoten, klanten, medewerkers en de samenleving.”

Cera’s missie is ‘samen investeren in welvaart en welzijn’. Hoe geeft u die missie concreet vorm, vooral in tijden van economische onzekerheid?

Vandepitte Ons doel is om economische waarde te combineren met maatschappelijke impact. Dat doen we op drie manieren: door de verankering van KBC in België, door het steunen van lokale en nationale maatschappelijke projecten, en door onze vennoten unieke voordelen te bieden. Wij zijn geen gewone aandeelhouder van KBC, maar mede-eigenaar. Het verschil tussen een aandeelhouder en een mede-eigenaar is cruciaal. Vergelijk het met een huiseigenaar: als het dak lekt of er een grote renovatie nodig is, investeer je in de toekomst, ook als de opbrengst pas over vijf of tien jaar zichtbaar wordt. Wij zijn met KBC verbonden voor de lange termijn. Uit mijn ervaring bij Morgan Stanley en KBC Securities weet ik hoe zeldzaam en waardevol zo’n langetermijnperspectief is voor ondernemingen.

KBC is jullie enige investering. Hoe beheert u dat concentratierisico, en in welke mate is het rendement voor vennoten afhankelijk van de prestaties van KBC?

Vandepitte De investering in KBC is historisch te verklaren. Toen in 1998 Cera-bank, Kredietbank en ABB Verzekeringen fuseerden, wilden wij de roots van Cera gewaarborgd zien in de nieuwe bank. Met 22,5 procent, rechtstreeks en via KBC Ancora, zijn we de grootste aandeelhouder in KBC. Dat brengt natuurlijk een concentratierisico met zich, maar we beheersen dat op verschillende manieren. Ten eerste hebben we een sterke balans met substantiële reserves om schokken op te vangen. Ten tweede zijn we actief betrokken bij het bestuur van KBC, waardoor we strategische beslissingen en risicobeheer van nabij kunnen opvolgen.

De resterende activa, zo’n 728 miljoen euro, zijn hoofdzakelijk belegd op termijnrekeningen. Niet voor het rendement, maar als veiligheidskussen. We hanteren strikte criteria voor liquiditeit en solvabiliteit. Die liquiditeitsbuffer dient heel concreet om ook zonder KBC-dividend onze verplichtingen voor een bepaalde periode te kunnen nakomen: de werkingskosten dragen, het coöperatieve dividend betalen aan de vennoten en uittredingen honoreren. Dat is geen theorie: tijdens de covidcrisis van 2020, toen de regelgever banken tijdelijk verbood een dividend uit te keren, betaalde Cera zijn vennoten toch 3 procent dividend, precies dankzij die reserves.

Jullie stellen voor het boekjaar 2025 een dividend van 4 procent voor. Is dat houdbaar op lange termijn, en hoe competitief is dat tegenover andere beleggingen?

Vandepitte We streven naar een billijke vergoeding voor het vertrouwen van onze vennoten. Het dividend van 4 procent is een bewuste keuze, gebaseerd op onze financiële gezondheid en de stabiliteit van KBC. Maar het dividend is slechts één onderdeel van het totaalrendement. Onze vennoten genieten ook van exclusieve kortingen op producten en diensten, soms tot 50 procent. Als je die voordelen mee in rekening brengt, ligt het effectieve rendement voor actieve vennoten hoger dan 4 procent. Ongeveer 65 procent van onze vennoten benut op een of andere manier die voordelen. En dan is er nog de maatschappelijke return: de wetenschap dat je bijdrage lokaal een verschil maakt. Het totale plaatje is een dus niet te vergelijken met een gewoon aandeel.

Coöperatieve aandelen zijn niet beursgenoteerd. Hoe vlot verloopt de uittreding in de praktijk?

Vandepitte Een vennoot kan elk jaar in de eerste helft een verzoek tot uittreding indienen, via KBC Mobile of in een KBC-kantoor. Je kan per persoon ook maximaal 5000 euro investeren. Dat is een bewuste beleidskeuze, geen technische beperking. Ons doel is niet om zo veel mogelijk kapitaal op te halen, maar om de vennotenbasis zo breed en gevarieerd mogelijk te houden. We willen mensen samenbrengen rond een gedeeld project – geen grote concentraties van kapitaal bij een beperkte groep. Je kan instappen vanaf 50 euro en wie voor 600 euro intekent, geniet al van alle voordelen. Dat lage instapniveau is geen toeval: het is hoe coöperatief ondernemen bedoeld is.

Dat het aandeel niet dagelijks fluctueert, is voor veel vennoten een voordeel. Het is een stabiele langetermijnbelegging. De gemiddelde vennoot blijft bij ons voor het leven. De uitstroom bedraagt amper 1 à 2 procent per jaar, waarvan de helft door overlijden. Dat zegt veel over het vertrouwen dat mensen in Cera stellen.

Naast het aandeelhouderschap: hoe ziet de samenwerking tussen Cera en KBC eruit, en hoe versterken beide organisaties elkaar strategisch?

Vandepitte Is een coöperatie het beste instrument voor verankering? Er zijn verschillende opties mogelijk, maar ik ben ervan overtuigd dat de verankering van zo’n activiteit – of het nu gaat om energie, infrastructuur of, in ons geval, een financiële groep – belangrijk is. Het draait om strategische beslissingsautonomie, iets wat de jongste tijd echt op de voorgrond komt. Denk aan de ongeveer 15 000 banen die KBC in België creëert, of aan de ontwikkeling van toepassingen van artificiële intelligentie. Het feit dat we specialisten hebben die zich met die technologie bezighouden, is van onschatbare waarde.

België telt nog maar twee fullservicebanken met een beslissingscentrum in eigen land. Tijdens de covidcrisis werd het belang daarvan duidelijk: toen banken wereldwijd kredietlijnen terugschroefden, bleven slechts enkele banken toegewijd aan Belgische klanten. In tijden van crisis is het essentieel dat strategische beslissingen lokaal kunnen worden genomen, zowel voor bedrijven als voor kmo’s en particulieren.

We zijn bestuurder, geen manager, en die rol nemen we ernstig. We stellen vragen: is dit het type product dat we als KBC in de markt willen zetten? Past dit bij onze waarden? De sociale dimensie, de S uit ESG, leeft bij Cera bijzonder sterk. Dat is geen toeval, dat zit in ons DNA.

Naast de bestuurlijke rol werken we ook samen aan concrete initiatieven. Een bijzonder voorbeeld is BRS, een vzw die we samen met KBC dragen en die het coöperatieve gedachtegoed exporteert naar spaar- en kredietcoöperaties in Afrika, Latijns-Amerika en Azië. Dat zijn organisaties die vandaag doen wat Cera bij zijn ontstaan deed: mensen samenbrengen rond de toegang tot financiële dienstverlening. Vorig jaar gingen 94 KBC-medewerkers op missie om die coöperaties te begeleiden op vlak van risicobeheer, productontwikkeling en digitale veiligheid. Dat is coöperatief DNA in de praktijk, ver over de grenzen.

Eind 2025 richtten we samen de KBC & Cera Foundation op, gericht op de geestelijke gezondheid bij jongeren. Met de gecombineerde kracht van 410.000 Cera-vennoten en 4 miljoen KBC-klanten willen we daar een betekenisvol verschil maken.

Cera investeert een deel van zijn middelen in maatschappelijke projecten. Hoe verantwoordt u die allocatie tegenover vennoten die primair financieel rendement verwachten?

Vandepitte We geloven dat economische waarde en maatschappelijke waarden hand in hand gaan. Ons grootste maatschappelijk project is KBC zelf. Wij investeren in een onderneming die tienduizenden mensen tewerkstelt, bedrijven en gezinnen bedient, en strategische keuzes maakt die dit land raken. Dat is geen loutere financiële operatie. Dat is een maatschappelijke investering.

Daarnaast steunen we jaarlijks zo’n 700 lokale en nationale projecten. Die komen er niet zomaar. Achter die cijfers gaat een volwaardig democratisch proces schuil. Cera heeft 45 lokale adviesraden, verspreid over het hele land, met bijna 1.000 betrokken vennoten die drie keer per jaar samenkomen. Zij selecteren de projecten en volgen ze op. Niet vanuit ons kantoor in Leuven, maar vanuit de buurten en gemeenten zelf. Bestuursleden van Cera zetelen in lokale adviesraden, zodat de lijn tussen het bestuur en het terrein zo kort mogelijk blijft. De lokale adviesraden zijn onze voelspriet in de samenleving. Zij zien wat er leeft.

De projecten krijgen een maximale steun van 3.000 euro. Dat lijkt misschien weinig, maar voor honderden kleine, lokale initiatieven maakt het een wereld van verschil. Geen enkele andere organisatie doet dit op deze schaal. De vraag naar steun zien we stijgen, omdat de overheid er minder middelen voor heeft.

Onze vennoten zijn vaak actief als vrijwilliger, werknemer of betrokkene in kmo’s, zorginstellingen en scholen. Zij zien wat leeft in het maatschappelijke weefsel, thema’s die minder gelobbyd worden, maar die wel een groot verschil maken. We moeten ervoor zorgen dat we evolueren in een tempo dat draagvlak heeft. Stapjes zetten, maar met inspraak en betrokkenheid. Want dat is, volgens ons, de beste manier om duurzame verandering te realiseren, zonder de welvaart uit het oog te verliezen.

Is een kerstfeest voor hulpbehoevenden duurzaam? Op zich niet, maar het brengt mensen samen. We organiseren dat niet allemaal zelf; we steunen organisaties die dat doen. Een kleine cheque voor een eindejaarsevenement: dat klinkt bescheiden, maar voor wie eraan deelneemt, maakt het het verschil tussen alleen zijn en erbij horen. Zulke kleine dingen houden het sociaal weefsel levend.

Op nationaal niveau loopt bijvoorbeeld de Notenkrakkencampagne, die aan haar zesde jaargang toe is en zinvol werk creëert voor mensen met een beperking. Naast een portfolio van nationale projecten zijn er ook twee leerstoelen aan de KU Leuven. Het meetbare effect van die projecten is vaak indirect, maar zeer reëel: ze brengen mensen samen, versterken het sociaal weefsel en dragen bij aan een betere leefomgeving.

Hoe ziet u de toekomst van coöperatief ondernemen in België, en welke rol kan Cera spelen om ook jongere generaties aan te trekken?

Vandepitte De gemiddelde leeftijd van onze coöperanten is 55 jaar, maar de cijfers vertellen een genuanceerder verhaal. Van onze vennoten is 25 procent ouder dan 70 jaar; de grootste groep (38%) zit tussen 50 en 70 jaar; en slechts 19 procent is jonger dan 35. Maar als we kijken naar de instroom van nieuwe vennoten in 2026, is maar liefst 47 procent van hen jonger dan 35 jaar. Die trendbreuk is geen toeval, maar het resultaat van een bewuste strategie. Jongeren consumeren informatie anders. We moeten naar hen toe gaan, niet omgekeerd. Drie keer per jaar brengen we een magazine uit; richting de zomer is er een editie specifiek gericht op jongeren, via sociale media en digitale kanalen. We merken dat jongeren geïnteresseerd zijn in duurzaamheid en maatschappelijke impact en dat past perfect bij wat Cera te bieden heeft.

Die verjonging is ook een kwestie van structurele noodzaak. Coöperatieve aandelen kunnen niet worden doorgegeven via erfenis, maar je kunt ze wel kopen voor kinderen of kleinkinderen. Zo wordt Cera voor veel gezinnen een eerste bewuste stap in de wereld van beleggen: concreet, begrijpelijk, en met een verhaal dat verder gaat dan een koerslijst. Elk jaar halen we via nieuwe uitgiftes zo’n 30 à 35 miljoen euro aan vers kapitaal op: niet omdat we dat kapitaal nodig hebben voor onze investeringen, maar omdat het werven van nieuwe, jonge vennoten onze kernopdracht is. Een coöperatie die niet verjongt, vergrijst en dat willen we voor zijn.

Wat zou u beleggers en spaarders willen meegeven die overwegen vennoot te worden van Cera?

Vandepitte Cera is een uniek investeringsproduct. Het combineert een financieel rendement, concrete voordelen die uw effectief rendement verhogen en mensen samenbrengen, en een maatschappelijke return die u nergens anders vindt in deze vorm. We zijn geen liefdadigheidsinstelling, maar we geloven wel dat economische waarde en maatschappelijke waarden hand in hand gaan. Voor mensen die op zoek zijn naar een belegging met een meerwaarde is Cera een uitstekende keuze. Maar het is een langetermijninvestering, geen instrument om snel in en uit te stappen. Wie dat begrijpt, past bij ons.

Mond-aan-mondreclame blijft onze sterkste troef. Mensen die Cera kennen, geven het door aan hun kinderen, hun vrienden, hun petekind. Niet omdat ze daartoe worden aangespoord, maar omdat het verhaal voor zichzelf spreekt. Dat is misschien wel het beste bewijs dat het model werkt.

Meer weten?

• Dividend 2025: 4% (uitkering in juni 2026), vaste nominale waarde
• Intekenen op aandelen: minimaal 50 euro, maximaal 5000 euro (geen instapkosten, geen uittredingskosten). Vanaf 600 euro aan aandelen: kortingen op tal van voordelen en events. Tot en met 28 mei 2026 welkomstgeschenk van 30 euro voor alle nieuwe vennoten.
• Maatschappelijke projecten: jaarlijks meer dan 700 initiatieven gesteund
• Website: www.cera.coop