Een geschikte beleggingsfilosofie: het ultieme anker voor elke belegger

Wanneer onzekerheid de markten domineert, zoals momenteel het geval is, raken beleggers makkelijk uit balans. Daardoor nemen ze beslissingen die ze later vaak betreuren. In zulke tijden helpt het om bepaalde overtuigingen over markten te hebben en een beleggingsfilosofie die deze weerspiegelt. Je kunt de schade aan je portefeuille misschien niet herstellen, maar het zal je helpen je evenwicht terug te vinden en het rumoer om je heen te begrijpen.

Als belegger is mijn (Aswath Damodaran) beleggingsfilosofie altijd in ontwikkeling geweest, maar ik heb altijd interesse gehad in hoe de beleggers om mij heen hun filosofie ontwikkelen en waarom de verschillen blijven bestaan. Die interesse werd aangewakkerd door een lessenreeks die ik in de late jaren 1990 organiseerde voor MBA-studenten aan de NYU Stern School, waar succesvolle beleggers met zeer verschillende marktperspectieven en beleggingsstijlen hun standpunten presenteerden.

De oorsprong

In de late jaren 1990 werd ik door de Stern School of Business gevraagd om een beleggingscursus te organiseren. Daarbij zouden MBA-studenten een semester lang elke week een sessie bijwonen met diverse succesvolle beleggers en in een tweede zouden ze bespreken wat ze hadden geleerd. In de loop van het semester had de cursus veertien sprekers, en dankzij onze locatie in New York trok het een breed scala aan beleggers aan. Zo hoorden studenten de ene week van een bekende waardebelegger, de volgende week van de beheerder van een van de meest gerespecteerde groeibeleggingsfondsen, enzovoort. De sprekers benaderden beleggen op zeer verschillende wijze en hadden uiteenlopende opvattingen over financiële markten en hoe ze marktfouten konden uitbuiten, maar ze waren allemaal succesvol als beleggers.

Ik merkte dat de studenten in mijn klas last kregen van een soort geestelijke whiplash, omdat ze instinctief de opvattingen en praktijken van elke spreker in hun eigen denken probeerden te verwerken. Naarmate de weken verstreken, werd dat een probleem, want behalve beleggingssucces hadden de sprekers weinig gemeen en waren hun opvattingen over markten soms tegenstrijdig. Aan het einde van de cursus had een vrij grote groep studenten meer verwarring opgelopen dan inzichten verworven. Toen ik de cursus evalueerde, nam ik een inventarisatie op van wat ik niet alleen in de cursus, maar in het beleggen in het algemeen had gezien, en kwam tot de volgend conclusies:

• Er zijn maar weinig succesvolle actieve beleggers.

Actief beleggen is een van de moeilijkste spelen om te winnen. Een reden daarvoor is dat je de gemiddelde belegger moeiteloos en bijna kosteloos kunt evenaren door in indexfondsen te beleggen. Actief beleggen heeft de ondankbare taak beter dan gemiddeld te zijn en dat ook nog eens genoeg om de kosten te dekken die hiermee samenhangen (onderzoek, data, personeel, transacties).

Hoewel er actieve vermogensbeheerders zijn die de markt “verslaan” over één, twee of zelfs vijf jaar, zijn er maar weinigen die in staat zijn om deze rendementen vast te houden op langere termijn. Ik ben me er volledig van bewust dat er legendarische beleggers zijn (Warren Buffett, Jim Simons en George Soros, om er drie te noemen), maar het feit dat we ze bij naam kunnen noemen, suggereert dat ze de uitzondering zijn, niet de regel.

• Zelfs bij die succesvolle enkelingen is het erg moeilijk om geluk van vaardigheid te onderscheiden.

Beleggingsresultaten worden beïnvloed door zoveel krachten die buiten je controle liggen, dat het zeer moeilijk is om te bepalen hoeveel van je uiteindelijke rendement toe te schrijven is aan vaardigheid en hoeveel aan geluk.

• Deze succesvolle beleggers kennen sterk uiteenlopende wegen naar succes.

Als je een lijst zou maken van de meest succesvolle beleggers van de afgelopen eeuw, zou je een zeer gevarieerde groep zien. Niet alleen in termen van hoe ze succesvol werden, maar ook in termen van persoonlijkheid.

• Het imiteren van succesvolle beleggers lijkt weinig op te leveren.

De methodes van succesvolle beleggers zijn door andere beleggers en journalisten grondig onderzocht. Over sommigen zijn er tientallen boeken geschreven die beweren het geheim van hun succes te onthullen. Warren Buffett is misschien de winnaar in dit opzicht. Toch hebben de meeste beleggers die in zijn voetsporen probeerden te treden zijn succes niet kunnen evenaren.

Mijn conclusies zijn daarom tweeledig. Ten eerste kan er geen dominante beleggingsfilosofie zijn die voor alle beleggers de beste is. Elke bewering in tegenovergestelde zin, of het nu gaat om waardebeleggen, markttiming of handel, is niet oprecht. Ten tweede is er voor elk individu een juiste beleggingsfilosofie die de opvattingen en overtuigingen van die persoon over markten en zijn of haar persoonlijke eigenschappen weerspiegelt.

Het kernidee

De erkenning dat elke belegger behoefte heeft aan een beleggingsfilosofie die is afgestemd op zijn of haar overtuigingen en persoonlijkheid, werd het startpunt voor het maken van een cursus en het schrijven van een boek over dit onderwerp. Te beginnen met een definitie van wat ik versta onder een beleggingsfilosofie en de beste manier om dat te doen is wellicht door te beschrijven wat het niet is.

Ten eerste is een beleggingsfilosofie veel rijker en completer dan een beleggingsstrategie, waarbij de laatste vaak voortvloeit uit de eerste. Zo is het toepassen van een filter om aandelen te vinden die tegen lage koers-winstverhoudingen handelen een beleggingsstrategie. Maar de beleggingsfilosofie die tot die strategie leidt, is gebaseerd op het idee dat markten bedrijven met een lage groei of saaie activiteiten te laag prijzen, wellicht omdat beleggers worden verblind door groei en worden aangetrokken door de opwinding van nieuwere bedrijven. Ten tweede is een beleggingsfilosofie geen beleggingsslogan. "Laag kopen, hoog verkopen" is een beleggingsslogan.

Het probleem met het niet hebben van een beleggingsfilosofie is dat het je als belegger blootstelt aan een hele reeks gevolgen, waarvan de meeste negatief zijn:

• Winnaars najagen: Als je geen beleggingsfilosofie hebt, zal je onvermijdelijk aangetrokken voelen tot de strategieën die de afgelopen jaren het best presteerden. Je portefeuille zal last krijgen van whiplash terwijl je de winnaars van vorig jaar najaagt. Hoge transactiekosten en weinig resultaat.
• Doelwit van oplichting: Zonder een beleggingsfilosofie ben je een gemakkelijk doelwit voor beleggingsfraude.
• Lege beleggingskast: Als je een beleggingsstrategie vindt die werkt, is het de moeite waard te onthouden dat imitatie en marktcorrecties ervoor zullen zorgen dat die strategie vroeg of laat ophoudt te werken. Het voordeel van een coherente, goed doordachte beleggingsfilosofie is dat je er steeds op terug kunt vallen en naar andere strategieën kunt zoeken die dezelfde marktfouten uitbuiten.

Elke belegger heeft een beleggingsfilosofie nodig die hem of haar begeleidt bij de moeilijke taak van het behalen van succes. De keuzes in beleggingsfilosofieën komen naar voren uit het beleggingsproces:

Actief versus passief beleggen: Als niets doen rendementen kan opleveren die het gemiddelde benaderen, en negen van de tien beleggers die het gemiddelde proberen te verslaan falen, is er geen schande in het aannemen van een passieve indexeringsstrategie. Veel mensen willen echter beter doen dan het gemiddelde. Het is wellicht dat verlangen dat velen drijft tot actieve beleggingskeuzes.

2. Beleggen versus handelen: Beleggen vereist het beoordelen van de waarde van een actief, kopen als de prijs lager is dan die waarde en verkopen als die hoger is en wachten tot het verschil sluit. Handelen (Trading) daarentegen draait om het inschatten van het marktsentiment en het momentum, waarbij je koopt als je verwacht dat die krachten de prijs opdrijven en verkoopt als dat niet zo is.
3. Markttiming versus aandelen-/activaselectie: Bij markttiming richt je je minder op individuele aandelen of activa en meer op het bepalen of een markt (aandelen, obligaties, onroerend goed, enz.) onder- of overgewaardeerd is. Bij aandelen-/activaselectie neem je de markt als gegeven en probeer je de beste individuele beleggingen te vinden.

Een beleggingsfilosofie vinden

Het was niet mijn einddoel om één filosofie te promoten, maar om een zo onbevooroordeeld en volledig mogelijk beeld te geven van de gegevens die elke filosofie ondersteunen en wat nog belangrijker is: de persoonlijke kenmerken die je nodig hebt om met die filosofie te slagen.

Stap 1: Opvattingen over marktfouten en -correcties

De eerste stap bij het vinden van je beleggingsfilosofie is het vormen van een opvatting over waar (en waarom) markten fouten maken en hoe ze die corrigeren. Actieve beleggers geloven dat er systematische patronen zijn die je kunt gebruiken om deze fouten te vinden en te benutten voor winst.

Stap 2: Kies een beleggingsfilosofie die aansluit bij je marktopvattingen

Je opvattingen over marktfouten en -correcties moeten je leiden bij de keuze tussen beleggingsfilosofieën. Je hoeft niet één enkele filosofie te kiezen: je kunt twee of meer filosofieën samenvoegen, zolang je aan twee voorwaarden voldoet. Ten eerste moeten de samengevoegde filosofieën een kernovertuiging over marktfouten delen. Ten tweede moet je bepalen welke van de filosofieën je dominante is.

Stap 3: Controleer op haalbare strategieën

Om geld te verdienen met een filosofie, moet je beleggingsstrategieën bedenken die winst voor je kunnen genereren. Bij het bedenken van deze strategieën zal je te maken krijgen met de twee realiteiten die ervoor zorgen dat veel strategieën die er op papier goed uitzien, mislukken: transactiekosten en belastingen.

Stap 4: Controleer op persoonlijke geschiktheid

Beleggingsfilosofieën, en de strategieën die daaruit voortvloeien, stellen verschillende eisen op het gebied van tijdshorizon, risicobereidheid en fiscale gevolgen. Beleggers moeten nadenken over de volgende punten:

• Te beleggen kapitaal: Als je nog maar net begint met beleggen en slechts een klein bedrag te investeren hebt, worden je keuzes in termen van beleggingsstrategieën beperkt.
• Tijdshorizon: Veel beleggers beweren een lange tijdshorizon te hebben, maar in de praktijk wordt de tijdshorizon voor de meeste beleggers net zo goed bepaald door externe factoren zoals leeftijd, gezondheid, liquiditeitsbehoeften en motivatie.
• Risicobereidheid: De bereidheid om risico te nemen is deels een functie van je persoonlijkheid en deels bepaald door je levenssituatie.
• Persoonlijke kwaliteiten: Je persoonlijkheid en kenmerken spelen ook een rol bij je keuze van beleggingsfilosofie en -strategieën. Als je ongeduldig bent, is het onwaarschijnlijk dat je een strategie kan volhouden die veel geduid vergt.

Wanneer de kenmerken van een belegger en de behoeften van zijn beleggingsfilosofie niet op elkaar zijn afgestemd, zijn er twee negatieve gevolgen. Ten eerste dat je de strategie door een gebrek aan doorzettingsvermogen veel te vroeg verlaat. Het tweede is dat een mismatch emotionele kosten met zich meebrengt, waarbij beleggers emotioneel worstelen met hun portefeuille.

Stap 5: Houd de terugkoppelingscirkel open

Als je een beleggingsfilosofie hebt gevonden die aansluit bij je marktopvattingen, levensvatbare strategieën hebt gevonden die die filosofie weerspiegelen en die hebt afgestemd op je persoonlijkheid, heb je een stabiele situatie bereikt. Bijna elk onderdeel van dit proces kan veranderen: de economische omgeving, de lessen die de markt leert, de handelsmicrostructuur en persoonlijke veranderingen in je leven. De beleggingswereld leent zich niet tot zekerheden. Een van de rode vlaggen bij beleggers is stelligheid over hun beleggingskeuzes en opvattingen, en een onwil om alternatieven zelfs maar te overwegen.

Het beleggingseindspel

We delen als belegger hetzelfde einddoel: het hoogste rendement op ons kapitaal behalen. Hoewel er natuurlijk grote variaties zijn in hoeveel risico we bereid zijn te nemen en hoe lang we wachten voordat we cashen. Maar dat is de definitie van beleggingssucces en omdat er zoveel krachten zijn die buiten onze controle liggen, kun je alles goed doen en toch je doelstellingen niet halen. Daarom is een beter eindspel het nastreven van beleggingssereniteit: een pad vinden waarbij je je comfortabel voelt en de resultaten accepteert die eruit voortvloeien.

Mijn beleggingsfilosofie is gebouwd op drie principes:

• Intrinsieke waarde doet er toe: Ik geloof dat elk actief een intrinsieke waarde heeft en dat je die met verbeeldingskracht en de bereidheid om fouten te maken kunt schatten voor elk bedrijf.
• Markten hebben grotendeels gelijk, maar maken fouten tijdens perioden van onzekerheid en verandering: Op de beurs komen miljoenen individuen met uiteenlopende opvattingen en informatie tot een consensus over een prijs. Toch gaf de beurs ons ook illustraties van collectieve waanzin. Ik geloof dat dit vaak het geval is wanneer beleggers te maken krijgen met aanzienlijke onzekerheid.
• Doe geen kwaad (kwets jezelf niet): Hoewel ik op zoek ben naar beleggingen om de markt te verslaan, ben ik me bewust van de realiteit dat ik geen recht heb op beloningen alleen maar omdat ik hard heb gewerkt, en dat geluk en toeval nog steeds mijn beste plannen kunnen verstoren.

Ik leerde uit ervaring dat mijn grootste fouten voortkomen uit overmoed en overactiviteit. Daarom nam ik  die lessen in mijn beleggingsfilosofie op. Dus spreid ik over meer dan drie dozijn aandelen, handel zelden, blijf weg van actieve markttiming en probeer me bewust te zijn van mijn blinde vlekken.

Video van de cursus: https://youtu.be/GpOzFKrnvdU