Berkshire: Stoelendans bij de opa's

VFB-vrijwilliger Jo Onraet, mede-oprichter van de FB-groep Beleggers, bespreekt de sleutelfiguren die de erfenis van meesterbelegger Warren Buffett moeten bewaken. “Buffett was niet alleen CEO en voorzitter, maar ook de belangrijkste kapitaalallocator, belegger, aandeelhouder met veruit het grootste stemgewicht, bewaker van de bedrijfscultuur en het publieke gezicht van Berkshire.”

Bij Berkshire Hathaway (NYSE:BRK.A / BRK.B) is opnieuw een tijdperk afgesloten. Warren Buffett heeft op 96-jarige leeftijd zijn functie als voorzitter neergelegd en wordt chairman emeritus. Zijn zoon Howard G. Buffett, 71 jaar, neemt de voorzittershamer over. Warren blijft wel bestuurder en aandeelhouder. De operationele macht was al eerder overgedragen: sinds 1 januari 2026 is Greg Abel CEO van het conglomeraat.

Wie alleen naar de functietitels kijkt, zou kunnen concluderen dat Greg Abel Warren Buffett als CEO opvolgt en Howard hem als voorzitter vervangt. Daarmee wordt de bijzondere rol die Warren Buffett gedurende decennia bij Berkshire vervulde echter sterk onderschat. Buffett was namelijk niet alleen CEO en voorzitter, maar ook de belangrijkste kapitaalallocator, belegger, aandeelhouder met veruit het grootste stemgewicht, bewaker van de bedrijfscultuur en het publieke gezicht van Berkshire. Zijn opvolging kon daardoor onmogelijk door één persoon worden ingevuld. Buffett vatte de nieuwe taakverdeling zelf kernachtig samen: Greg runt het bedrijf, Howard moet de cultuur en waarden bewaken.

De erfenis van Charlie Munger

Daar komt nog bij dat Berkshire enkele jaren geleden al een tweede sleutelfiguur verloor. Charlie Munger, die in november 2023 op 99-jarige leeftijd overleed, was formeel vicevoorzitter, maar zijn werkelijke invloed reikte veel verder. Hij was gedurende tientallen jaren Buffetts belangrijkste intellectuele sparringpartner en degene die hem hielp zijn oorspronkelijke Benjamin Graham-benadering bij te sturen.

Buffett zocht aanvankelijk vooral naar zeer goedkope, vaak middelmatige bedrijven; Munger overtuigde hem ervan dat het beter was om een uitzonderlijk bedrijf tegen een redelijke prijs te kopen. Buffett noemde hem na zijn overlijden niet voor niets de architect van het huidige Berkshire, terwijl hij zichzelf omschreef als de aannemer die Mungers visie uitvoerde. De opvolgingsvraag bij Berkshire draait dus eigenlijk om twee uitzonderlijke figuren. Berkshire probeert vandaag niet twee nieuwe supersterren te vinden, maar hun verschillende functies over meerdere mensen en bestuursorganen te verdelen.

Greg Abel en de zwaarste opdracht

De belangrijkste verantwoordelijkheid ligt daarbij onmiskenbaar bij Greg Abel. De 64-jarige Canadees bouwde gedurende ruim drie decennia ervaring op bij Berkshire Hathaway Energy en zijn voorgangers. Toen Berkshire in 2000 MidAmerican Energy overnam, kwam Abel mee in de Berkshire-groep. Van 2018 tot eind 2025 hield hij als vicevoorzitter toezicht op de niet-verzekeringsactiviteiten en sinds begin dit jaar staat hij als CEO boven het hele concern.

Voor aandeelhouders is vooral belangrijk dat de grote investerings- en kapitaalallocatiebeslissingen nu formeel zijn verantwoordelijkheid zijn. Daarmee erft hij misschien wel het moeilijkste deel van Buffetts oude functie. Berkshire bezit tientallen ondernemingen en beschikt over honderden miljarden dollars aan cash en kortlopend schatpapier. Beslissen wanneer dat geld moet worden geïnvesteerd, wanneer eigen aandelen moeten worden ingekocht en vooral wanneer het verstandiger is helemaal niets te doen, vormde decennialang een van Buffetts grootste kwaliteiten.

Abel moet die discipline voortzetten, maar vertrekt vanuit een veel moeilijkere uitgangspositie. Berkshire is vandaag zo groot dat zelfs een zeer succesvolle investering van enkele miljarden nauwelijks nog het rendement van het geheel beïnvloedt. Lagere toekomstige rendementen betekenen daarom niet automatisch dat Abel een minder goede kapitaalallocator is dan Buffett.

De verzekeringsmotor en de rol van Ajit Jain

Een tweede cruciale figuur is Ajit Jain. De 75-jarige Jain kwam in 1986 bij Berkshire en groeide uit tot de centrale figuur achter de verzekeringsactiviteiten. Als vicevoorzitter Insurance Operations houdt hij toezicht op een pijler die al decennialang een fundamentele motor van het Berkshire-model vormt.

Verzekeringspremies worden ontvangen voordat eventuele schadevergoedingen moeten worden uitbetaald. Die middelen – de beroemde verzekerings-float – kunnen intussen worden geïnvesteerd en hebben sterk bijgedragen aan de groei van het concern. Jain geniet al jarenlang uitzonderlijk veel vertrouwen van Buffett en blijft onder Abel verantwoordelijk voor de verzekeringstak. Zijn leeftijd maakt tegelijk duidelijk dat de opvolgingsvraag niet ophoudt bij Warren Buffett.

Volgens The Wall Street Journal heeft Berkshire Gen Re-voorzitter Charlie Shamieh inmiddels naar voren geschoven als mogelijke opvolger van Jain zodra die vertrekt, al heeft Berkshire dat zelf nog niet officieel bevestigd. Ook de opvolging van de huidige generatie leiders wordt dus al voorbereid.

Howard Buffett als verzekeringspolis voor de cultuur

Howard Buffett krijgt een heel andere opdracht. Zijn benoeming moet niet worden gelezen als een klassieke familiale troonopvolging; Warren Buffett heeft juist vermeden dat een van zijn kinderen CEO zou worden. Howard heeft bovendien geen carrière als professioneel belegger en mist een publiek trackrecord als aandelenanalist of kapitaalallocator. Zijn achtergrond ligt in de landbouw, het bedrijfsleven, bestuursmandaten en de filantropie.

Veel belangrijker voor zijn nieuwe functie is dat hij al sinds 1993 bestuurder van Berkshire is. Hij heeft dus 33 jaar van dichtbij kunnen volgen hoe zijn vader en Munger het bedrijf bestuurden. Als niet-uitvoerend voorzitter moet hij erop toezien dat Berkshire ook onder een sterke professionele CEO zijn bijzondere, gedecentraliseerde cultuur en aandeelhoudersgerichte aanpak bewaart. Buffett vergelijkt de functie van zijn zoon zelfs met een verzekeringspolis waarvan aandeelhouders hopen dat ze er nooit een beroep op hoeven te doen.

Een opvolgingsplan zonder echte generatiewissel

Toch zit er een opvallende paradox in deze zorgvuldig voorbereide opvolging. Berkshire heeft de afhankelijkheid van Warren Buffett wel over verschillende schouders verdeeld, maar realiseert daarmee nog geen echte generatiewissel. Abel is 64 jaar, Howard Buffett 71 en Jain 75. Hun lange ervaring is precies wat hen vandaag waardevol maakt, maar zorgt er tegelijk voor dat Berkshire binnen afzienbare tijd opnieuw met belangrijke opvolgingsvragen wordt geconfronteerd.

Vooral bij Jain is dat geen verre theoretische kwestie meer, terwijl ook Howard moeilijk te zien is als een voorzitter voor de komende twintig jaar. Abel heeft potentieel nog de langste periode voor zich, maar zal evenmin de zes decennia krijgen waarin Buffett zijn stempel op Berkshire kon drukken. De opvolging van Warren Buffett maakt daardoor meteen een volgende vraag zichtbaar: wie volgt de opvolgers op? Opvolgingsplanning wordt voor Berkshire geen eenmalige gebeurtenis, maar een permanent onderdeel van goed bestuur.

De leemte die Munger achterlaat

Hoewel voor vrijwel alle formele functies inmiddels een opvolger of structuur is gevonden, blijft er één opmerkelijke leemte bestaan: wie vervult tegenover Greg Abel de rol die Charlie Munger tegenover Warren Buffett speelde? Howard kent de Berkshire-cultuur als weinig anderen, maar heeft niet Mungers financiële en analytische achtergrond. Ajit Jain heeft een specifieke operationele verantwoordelijkheid binnen de verzekeringen. Beleggingsbeheerder Ted Weschler (64 jaar) en ervaren bestuurders als Susan Decker (63 jaar) bieden weliswaar expertise en bestuurlijk tegengewicht, maar niemand heeft de unieke positie die Munger had: die van financieel onafhankelijke intellectuele sparringpartner die decennialang naast Buffett zat, zijn redeneringen doorprikte en hem zonder hiërarchische schroom kon vertellen dat een idee niet deugde.

Dat hoeft geen onoverkomelijk probleem te worden – een sterke raad van bestuur kan robuuster zijn dan afhankelijkheid van één individu – maar het is wellicht het moeilijkst reproduceerbare onderdeel van het oude Berkshire.

De echte test moet nog beginnen

Berkshire heeft de opvolging opvallend anders georganiseerd dan een klassieke dynastie. Greg Abel krijgt de operationele macht en de verantwoordelijkheid voor de grote kapitaalallocatiebeslissingen, Ajit Jain bewaakt voorlopig de verzekeringsmotor, Howard Buffett wordt behoeder van de cultuur en de overige expertise wordt over verschillende managers en bestuurders verdeeld.

Het nieuwe model maakt Berkshire minder afhankelijk van één persoonlijkheid, maar de nieuwe constellatie heeft tegelijk veel weg van een ervaren overgangsploeg. Omdat Warren Buffett als bestuurder en grootaandeelhouder aanwezig blijft, heeft het bestuur voorlopig nog een veiligheidsnet. De echte test voor het post-Buffett-tijdperk begint pas wanneer hij definitief niet meer in de kamer zit. Dan moet blijken of Abel dezelfde geduldige discipline kan tonen wanneer aantrekkelijke investeringen ontbreken, of Howard voldoende gewicht heeft om een sterke CEO tegen te spreken en of het bestuur gezamenlijk het intellectuele tegengewicht kan leveren dat Munger vroeger bood.

De belangrijkste nalatenschap van Buffett is wellicht daarom niet of hij een nieuwe Warren heeft gevonden, maar of hij een systeem heeft gebouwd dat geen nieuwe Warren Buffett of Charlie Munger nodig heeft om op lange termijn waarde te blijven creëren.